1win Avtorizasiya Sistemi – Hesabınıza Daxil Olmaq üçün Texniki Bələdçi
1win Platformasında Avtorizasiya Texnologiyaları – Ətraflı Təlimat
1win platformasında hesabınıza daxil olmaq, müasir identifikasiya sistemlərinin tətbiqini nümayiş etdirən strukturlaşdırılmış bir prosesdir. Bu məqalədə, 1win giris mexanizmlərinin texniki arxasında dayanan üsulları, o cümlədən standart avtorizasiya, sosial şəbəkə inteqrasiyaları və şifrə bərpa protokollarını araşdıracağıq. Hər bir metodun iş prinsipi, təhlükəsizlik təbəqələri və istifadəçi təcrübəsi ilə bağlı dəqiq məlumatlar əks etdiriləcək.
1win Standart Avtorizasiya Alqoritmi – Addım-addım Təhlil
1win standart giriş proseduru, əsasən, istifadəçi məlumatlarının server ilə şifrələnmiş əlaqə vasitəsilə müqayisəsi prinsipinə əsaslanır. Bu proses zamanı brauzeriniz və ya tətbiqiniz ilə 1win serveri arasında məlumat mübadiləsi HTTPS protokolu altında baş verir, bu da bütün ötürülən məlumatların şifrələnməsini təmin edir. Aşağıdakı addımlar hər bir texniki təbəqənin necə işlədiyini izah edir.
- İlk olaraq, istifadəçi platformanın əsas interfeysində giriş bölməsinə daxil olur. Burada mütləq olaraq daxil edilməli olan iki sahə mövcuddur: login və şifrə.
- Login sahəsi üçün istifadəçi, qeydiyyat zamanı təyin etdiyi unikal identifikatoru daxil edir. Bu, adətən elektron poçt ünvanı, mobil telefon nömrəsi və ya xüsusi istifadəçi adı ola bilər. Sistem bu dəyəri daxili bazada axtarış üçün sorğu göndərir.
- Şifrə sahəsinə daxil edilən məlumat birbaşa şəklində serverə göndərilmir. Əvəzində, brauzerdə və ya tətbiqdə real-time olaraq hash funksiyasından keçirilir və ya şifrələnir, nəticədə yaranan kriptoqrafik açardan ibarət sətir serverə ötürülür.
- 1win backend sistemi qəbul etdiyi login məlumatını bazada yoxlayır və uyğun gələn qeyd üçün saxlanılmış şifrə hash-ini əldə edir. Daxil edilən şifrənin hash-i ilə bazadakı hash müqayisə edilir.
- Uyğunluq yoxlanışı müvəffəqiyyətlə başa çatdıqda, sistem istifadəçi sessiyası üçün unikal token yaradır. Bu token, adətən JSON Web Token (JWT) formatında olur və istifadəçinin sonrakı sorğularında identifikasiyası üçün istifadə olunur.
- Token istifadəçinin cihazında (brauzerin cookie deposunda və ya tətbiqin lokal yaddaşında) saxlanılır. Bu tokenin ömrü məhduddur və müəyyən müddətdən sonra yenilənməli və ya istifadəçi yenidən daxil olmalıdır.
- Son addım olaraq, istifadəçi şəxsi kabinetinə yönləndirilir və bütün interaktiv funksiyalara tam çıxış əldə edir.
1win Girişində Təhlükəsizlik Təbəqələri – Şifrə və Token İdarəetməsi
1win avtorizasiya sistemində məlumatların mühafizəsi bir neçə təbəqədə həyata keçirilir. Şifrələmə üçün ən azı 256-bit TLS protokolu tətbiq olunur ki, bu da məlumatların ötürülməsi zamanı sniffing hücumlarından qorunmasını təmin edir. Şifrələrin bazada saxlanması zamanı isə adaptiv hash alqoritmlərindən, məsələn, bcrypt və ya Argon2-dən istifadə oluna bilər. Bu alqoritmlər hər bir şifrə üçün unikal “duz” (salt) yaradır və hesablama mürəkkəbliyini artıraraq kobud qüvvə hücumlarına qarşı müdafiə təmin edir. Token əsaslı identifikasiya sistemi isə server tərəfdə sessiya vəziyyətinin saxlanması ehtiyacını aradan qaldırır və sistemin miqyaslanmasını asanlaşdırır. Hər bir token istifadəçi ID-si, yaradılma tarixi və son istifadə tarixi kimi metadata daşıyır və imzalanmış olduğu üçün təhrif edilməsi mümkün deyil.
1win Sosial Şəbəkə Avtorizasiyasının Texniki Arxası – OAuth 2.0 Protokolu
1win platforması sosial şəbəkə hesabları vasitəsilə giriş imkanını təqdim edir ki, bu da OAuth 2.0 və ya OpenID Connect kimi sənədləşdirilmiş protokollar əsasında işləyir. Bu metod istifadəçiyə yeni şifrə yaratmaq ehtiyacını aradan qaldırır və giriş prosesini sürətləndirir. Lakin, burada da bir sıra mürəkkəb texniki proseslər baş verir.

İstifadəçi “Facebook ilə daxil ol” və ya “Google ilə daxil ol” kimi bir düyməni kliklədikdə, 1win tətbiqi istifadəçini müvafiq provayderin avtorizasiya səhifəsinə yönləndirir. Bu səhifə 1win tərəfindən deyil, birbaşa sosial şəbəkənin öz serverləri tərəfindən host olunur. İstifadəçi öz sosial şəbəkə hesabının məlumatları ilə orada daxil olur. Uğurlu identifikasiyadan sonra provayder, əvvəlcədən 1win tərəfindən qeydiyyatdan keçirilmiş “client_id” və “redirect_uri” əsasında avtorizasiya kodu yaradır və istifadəçini yenidən 1win domaininə qaytarır. 1win backend-i bu kodu qəbul edir və onu öz “client_secret”i ilə birlikdə provayderin token endpointinə göndərir. Cavab olaraq provayder, istifadəçinin əsas identifikatorunu (sub) və bəzi əsas profil məlumatlarını ehtiva edən access token və ya ID token verir. 1win sistemi bu tokeni istifadə edərək öz bazasında uyğun istifadəçi qeydini tapır və ya yeni qeyd yaradır, daxili sessiya tokeni generasiya edir.
- Bu üsulun əsas üstünlüyü, istifadəçinin şifrəsi haqqında 1win-ə heç bir məlumat ötürməməsidir. Bütün şifrə yoxlamaları üçüncü tərəfin provayderi tərəfindən həyata keçirilir.
- Texniki risklər arasında OAuth protokolunun düzgün tətbiq edilməməsi, “state” parametrinin yoxlanılmaması nəticəsində CSRF hücumlarına yol verilməsi və ya redirect URI-lərin düzgün konfiqurasiya edilməməsi durur.
- 1win bu prosesi idarə etmək üçün hər bir provayder üçün xüsusi SDK və ya təhlükəsiz kitabxanalardan istifadə edə bilər. Bu kitabxanalar tokenlərin doğrulanması, yenilənməsi və istifadəçi məlumatlarının standart formatda əldə edilməsi kimi funksiyaları avtomatlaşdırır.
- İstifadəçi tərəfindən sosial şəbəkə ilə bağlanmış hesab silinsə və ya giriş icazələri ləğv edilsə, 1win-də avtorizasiya uğursuz olacaq. Bu halda istifadəçi standart üsulla daxil olmalı və ya hesabını birləşdirməli olacaq.
1win-də Çox Faktorlu Autentifikasiya (MFA) İmkanları
1win platforması hesab təhlükəsizliyini artırmaq üçün çox faktorlu autentifikasiyanı dəstəkləyə bilər. Bu, standart girişdən sonra əlavə bir təsdiq mərhələsi tələb edir. Ən çox yayılmış üsul, TOTP (Time-based One-Time Password) alqoritmi əsasında işləyən mobil autentifikator tətbiqləridir, məsələn, Google Authenticator və ya Authy. İstifadəçi 1win şəxsi kabinetində bu funksionallığı aktivləşdirdikdə, sistem ona unikal bir açar (secret) təqdim edir ki, bu açar QR kod şəklində və ya mətn formatında verilir. İstifadəçi bu açarı autentifikator tətbiqinə əlavə edir. Hər dəfə giriş zamanı, standart login və şifrə daxil edildikdən sonra, sistem istifadəçidən autentifikator tətbiqində hazırkı 6 rəqəmli kodu daxil etməsini tələb edir. Bu kod, paylaşılmış açar və cari vaxt əsasında hər 30 saniyədə bir yenilənir. 1win serveri də eyni alqoritmi və açarı istifadə edərək gözlənilən kodu hesablayır və istifadəçinin daxil etdiyi kodla müqayisə edir. Uyğunluq olduqda giriş tamamlanır. Bu üsul, şifrənin oğurlanması halında belə, hesaba girişi qarşısını alır.

1win Şifrə Bərpa Mexanizmi – Kriptoqrafik və Təhlükəsizlik Protokolları
Şifrənin unudulması və ya itirilməsi halında, 1win şifrə bərpa prosesi təhlükəsiz, lakin istifadəçi üçün əlçatan olmalıdır. Bu proses bir neçə mərhələdən ibarətdir və hər biri müəyyən təhlükəsizlik tədbirləri ilə mühafizə olunur. Aşağıdakı cədvəldə bu mərhələlərin texniki təfərrüatları və həyata keçirilmə üsulları göstərilir.
| Mərhələ Nömrəsi | Proses Adı | Texniki Həyata Keçirmə | Təhlükəsizlik Tədbirləri |
|---|---|---|---|
| 1 | Bərpa Sorğusunun Qəbulu | İstifadəçi giriş səhifəsində “Şifrəni unutmusunuz?” linkinə klikləyir. Sistem ona login (e-poçt/nömrə) daxil etməyi tələb edir. Daxil edilən məlumat bazada yoxlanılır. | Həm uğurlu, həm də uğursuz sorğular üçün eyni cavab verilir (“Əgər hesab varsa, təlimat göndərildi”). Bu, hesabların mövcudluğunu yoxlamağa mane olur. |
| 2 | Bərpa Tokeninin Generasiyası | Sistem unudulmuş şifrə üçün unikal, təsadüfi bərpa tokeni yaradır. Bu token yüksək entropiyalı təsadüfi sətirdir (məsələn, 64 simvol). Token, istifadəçi ID-si və son istifadə tarixi ilə birlikdə məhdud müddətə (adətən 1 saat) bazada qeyd olunur. | Token hash-lənərək saxlanılır, eyni şifrə hash etmə prinsipində olduğu kimi. Orijinal token yalnız bərpa linkində istifadəçiyə göndərilən vaxt mövcud olur. |
| 3 | Təlimatın Çatdırılması | Token istifadəçinin qeydiyyatlı elektron poçt ünvanına və ya SMS vasitəsilə mobil nömrəsinə göndərilir. Link formatı belə olur: https://1win.az/reset-password?token=generatedTokenValue | Göndərmə SMTP üçün TLS və ya SMS üçün təhlükəsiz API istifadə edir. Linkdə heç bir şəxsi məlumat (login, ID) olmur, yalnız token ötürülür. |
| 4 | Tokenin Doğrulanması | İstifadəçi linkə klikləyəndə, 1win backend-i token parametrini qəbul edir, onun hash-ini hesablayır və bazada aktiv, müddəti bitməmiş uyğunluq axtarır. | Token yalnız bir dəfə istifadə oluna bilər. Doğrulamadan sonra o, dərhal bazadan silinir və ya qeyri-aktiv edilir. Müddəti bitmiş tokenlər avtomatik təmizlənir. |
| 5 | Yeni Şifrənin Qəbulu və Saxlanması | Token doğrulandıqdan sonra istifadəçiyə yeni şifrə təyin etmək üçün forma təqdim olunur. Forma güclü şifrə tələblərini (uzunluq, simvol çeşidi) yoxlayır. | Yeni şifrə brauzerdə hash olunmamışdan |
İstifadəçi yeni şifrəsini təyin edib təsdiqlədikdən sonra, sistem onun yeni hash dəyərini hesablayaraq istifadəçi məlumat bazasında saxlayır. Bu proses, köhnə şifrə hash-inin tamamilə əvəz olunması ilə nəticələnir. Bütün aktiv sessiyalar, təhlükəsizlik tədbiri kimi, adətən avtomatik olaraq bağlanır və istifadəçi yeni məlumatları ilə yenidən daxil olmalıdır.
1win platformasında şifrə bərpası, istifadəçi məlumatlarının mühafizəsinə yönəlmiş bir neçə əsas prinsip ətrafında qurulub. Bu, hesabın fiziki sahibinə qayıtma imkanını təmin edərkən, üçüncü tərəflərin müdaxiləsinin qarşısını alır. Prosesin hər bir mərhələsi – identifikasiyadan tokenin tək istifadəsinə qədər – təhlükəsizlik zəncirini gücləndirmək məqsədi daşıyır.
Beləliklə, şifrəni unutmaq artıq hesaba daxil olmaq üçün maneə deyil. 1win tərəfindən tətbiq olunan avtomatlaşdırılmış və təhlükəsiz sistem, istifadəçilərə hesablarının nəzarətini tez və asanlıqla bərpa etməyə imkan verir. Bu yanaşma, rahatlıqla yüksək təhlükəsizlik standartlarını uğurla birləşdirir.
